Licht en verlichting
- Beschrijving
Bestaande situatie
Mag het licht aan? En de zon uit?
Bij te weinig licht word je slaperig op je werk. Als je last hebt van te veel licht of hinderlijke spiegeling, moet je je ogen steeds dichtknijpen. Daar kun je hoofdpijn van krijgen en moe van worden. Goed licht is belangrijk om goed te kunnen werken. Belangrijk dus om na te gaan hoe je in het kantoor zo goed mogelijk met licht kunt omgaan.
Ontwerp
Goed licht is belangrijk om goed te kunnen werken. Als het te donker is op je werkplek kun je slaperig worden. Bij te veel of vervelend licht ga je met je ogen knijpen. Dit kan tot hoofdpijn en vermoeidheid leiden. Belangrijk dus om bij het ontwerpen van nieuwe kantoorwerkplekken goed en bewust naar je keuzes rond licht en verlichting te kijken.
- Voor wie?
Bestaande situatie
Voor wie het kantoor goed wil verlichten.
Ontwerp
Voor wie betrokken is bij het (her)ontwerp van de kantooromgeving.
- Normen
De verlichting moet voor voldoende licht en een passend contrast tussen beeldscherm en omgeving zorgen. De verlichting moet passen bij het werk en bij de medewerkers. Hinderlijke spiegeling en verblinding, door bijvoorbeeld ramen of kunstlicht, moeten zijn voorkomen. Ramen moeten zo nodig voorzien zijn van helderheidwering om de intensiteit van het licht te verminderen.
De hoeveelheid licht wordt uitgedrukt in 'lux' en kun je meten met een 'luxmeter'. In een kantoor is minimaal 500 lux nodig. Recent onderzoek geeft aan dat bij lichtsterktes tussen de 800 en 1200 lux onze waakzaamheid hoger is.
- Tips
Bestaande situatie
- Last van spiegeling van het licht in je beeldscherm? Voorkom een verkeerde houding om de spiegeling te vermijden. Stel liever je bureau of beeldscherm anders op.
- Te grote helderheidverschillen treden vooral op bij ramen. Plaats beeldschermen dwars op het raam en houd ze op minimaal één meter afstand ervan. Kantel het beeldscherm als er ook dan nog hinderlijke reflecties zijn.
- Gebruik ook de zonwering om te voorkomen dat invallend daglicht hinderlijk wordt.
- Oudere medewerkers hebben behoefte aan meer licht dan jongere medewerkers. En bij medewerkers boven de 40 jaar kan ook het zicht minder goed worden. Aanvullende verlichting of een beeldschermbril kan goed helpen.
- Zijn er maatregelen nodig die om verbouwing vragen? Kijk ook eens bij ontwerp.
Ontwerp
- De hoeveelheid licht die medewerkers prettig vinden om bij te werken, verschilt per persoon. Oudere medewerkers hebben behoefte aan meer licht dan jongere medewerkers. De behoefte verschilt ook in de loop van de dag en per werksoort. Investeer daarom in verlichting die per ruimte en per persoon te regelen is, dus bijvoorbeeld in dimmers.
- Daglicht is over het algemeen prettig... maar soms is het buitenlicht zo fel dat er te grote helderheidverschillen tussen beeldscherm en achtergrond ontstaan. Zonwering helpt om dit te voorkomen.
- Neem liever buitenzonwering dan binnenzonwering. Buitenzonwering houdt namelijk beter warmte tegen.
- Oriënteer je goed op wat in je situatie nodig zal zijn en wat er op de markt is. Er is bijvoorbeeld zonwering mogelijk die je van boven en van beneden apart kunt bedienen en waarbij je de hoeveelheid licht die doorgelaten wordt kunt instellen.
- Voorkom 100 % zonwering (bijv. plastic lamellen). Contact houden met daglicht en de buitenwereld is belangrijk.
- Gebruik energiezuinige verlichting. Deze verlichting produceert minder hinderlijke warmte en bespaart energiekosten.
- Kies bij grote beeldschermen waar veel opmaakwerk aan gedaan wordt voor indirecte verlichting, of beeldschermvriendelijke lampen. Dit voorkomt spiegelingshinder.
- Niet alleen de hoeveelheid licht is belangrijk, ook de kleur van het licht speelt een rol. Een ruimte met alleen 'witte' Tl-buizen voelt al snel koud aan. Medewerkers vinden 'gelig', 'warm' licht meestal prettig. Let bij de aanschaf van nieuwe lampen daarom op de zogenaamde 'kleurweergave-index'.
- Besteed vanuit je aandacht voor licht ook aandacht aan de aanschaf van de bureaus. Glimmende werkbladen geven namelijk spiegelhinder; witte en donkere bladen geven te grote contrasten.
- Meer weten?
Bestaande situatie
Artikel licht en verlichting
Ontwerp
- Artikel licht en verlichting uit Arbomagazine
- Achtergronden over hoge lichtsterktes en waakzaamheid zijn te vinden in het artikel over biologische effecten van verlichting
- Wat levert het op?
Bij goede verlichting kunnen medewerkers zich goed concentreren en goed presteren.